Sau khi đứa bé được sinh ra đời và để khẳng định sự tồn tại, vai trò của thành viên mới trong gia đình, dòng họ cũng như giới thiệu đứa bé với mọi người, thì gia đình sẽ chuẩn bị mâm lễ cúng đầy tháng cho bé khi bé tròn 1 tháng tuổi, và sau đó là mâm cúng thôi nôi cho đứa con mới sinh của mình khi được 1 tuổi. Có một số gia đình, họ cúng đầy cử cho bé khi bé đươc 7 ngày (đối với bé trai), 9 ngày (đối với bé gái). Đây là 1 nghi thức có ý nghĩa đối với mỗi con người nói riêng và dân tộc Việt Nam nói chung.
Mâm cúng thôi nôi cho bé gồm những gì ?
Cúng thôi nôi cho bé khi nào ?
Khi trẻ qua 12 tháng đầu đời khỏe mạnh - từ khi sinh ra đến mốc thời gian này, bé được học những bài học mới lạ và hòa nhập vào cuộc sống bên ngoài đầy sinh động thì các bậc cha, mẹ, ông bà đều vui mừng và tổ chức lễ cúng thôi nôi cho con cháu mình vừa tròn một tuổi khỏe mạnh Đây là một sự kiện lớn của con người.
Cách tính ngày cúng thôi nôi
Theo cách tính của Ông Bà và cách tính truyền thống thì ngày đầy tháng của bé được căn cứ vào ngày âm lịch và tùy thuộc vào giới tính của bé để tính ngày cúng (bé trai hay bé gái), nếu bé gái thì ngày cũng sẽ lùi lại 2 ngày (cúng trước 2 ngày so với sinh) còn bé trai thì sẽ lùi lại 1 ngày (cúng trước 1 ngày). Giờ cúng thì lễ cúng thường được cúng vào buổi sáng hoặc chiều lúc trời mát mẻ.
Mâm lễ vật cúng thôi nôi
Dân gian tin rằng từ khi bé trong bụng mẹ và đến khi bé sinh ra là được 12 Bà Mụ và 1 Bà Chúa chăm sóc cho bé. Do đó, trong mâm cúng phải chuẩn bị đầy đủ 12 chén chè nhỏ, 12 dĩa xôi nhỏ, 12 chén cháo nhỏ, và 1 xôi lớn, 1 chè lớn, 1 cháo lớn. Ngoài ra còn có các lễ vật khác như trái cây, hoa, nhang, đèn cầy, gạo muối, trà, rượu, nước, giấy cúng, tràu tem cánh phượng (13 phần)....
Ngoài ra, trong ngày này gia đình cũng chuẩn bị thêm lễ vật để cúng bàn thờ ông bà, thần tại ông địa, ông táo,… với các lễ vật như chè, xôi, hoa quả, mâm cơm gia tiên, vịt quay hoặc heo quay cho thần tài ông địa. Tuỳ vào phong tục từng gia đình lễ vật chuẩn bị sẽ khác nhau.
Hướng dẫn cách sắp mâm cúng thôi nôi
Theo quan niên dân gian từ xưa, mâm cúng được sắp theo nguyên tắc "Đông bình Tây quả" nghĩa là ở phía đông đặt bình bông còn phía tây đặt lễ vật. Mâm cúng đầy tháng được chia làm 2 bàn, 1 bàn trên.
Nghi lễ cúng thôi nôi
Người xưa tin rằng, mỗi một đứa trẻ khỏe mạnh ra đời là công lao rất lớn của bà Mụ, người được cho là có công nặn và giúp mẹ tròn con vuông. Đây còn là nghi thức để ra mắt một thành viên mới trong gia đình với họ hàng, bà con trong dòng tộc.
Sau khi sắp xếp đầy đủ lễ vật lên bàn cúng thì một người lớn trong gia đình (ông, bà, bố, mẹ) sẽ đại diện thực hiện nghi lễ thắp hương và khấn.
Sau tất cả các nghi thức cúng là lời cầu chúc và lì xì của mọi người trong dòng họ cũng như các khách mời tham dự tiệc mừng.
